Орманды өрттен сақтайық

Орман –  жердің көркі, халықтың тыныс-тіршілігінің ажырамас бөлігі. Ол тек ағаштар жиынтығы ғана емес, тұтас экожүйе. Орман адамға таза ауа сыйлайды, климатты реттейді, топырақты эрозиядан қорғайды және жануарлар мен өсімдіктердің мекені болып табылады. Сондықтан орманды қорғау – әрбір азаматтың қасиетті борышы. Соның ішінде орман өртінің алдын алу мәселесі бүгінгі таңда ерекше өзекті болып отыр.

Жыл сайын жаз мезгілі басталысымен орман өрттерінің қаупі арта түседі. Құрғақшылық, жоғары температура және желдің күшеюі өрттің тез таралуына себеп болады. Алайда, статистика көрсеткендей, орман өрттерінің басым бөлігі табиғи себептерден емес, адам әрекетінен туындайды. Демалушылардың сөндірілмеген оттары, темекі қалдықтары, қоқысты жағу сияқты немқұрайлы әрекеттер үлкен апатқа әкелуі мүмкін.

Кеген ауданы аумағында орналасқан Кеген орман шаруашылығы – табиғи байлықты қорғау мен сақтауда маңызды рөл атқаратын мекемелердің бірі. Бұл өңірдің ормандары биологиялық әртүрлілігімен, көркем табиғатымен ерекшеленеді. Мұнда шырша, қарағай, қайың секілді ағаш түрлері өсіп, көптеген жануарлар тіршілік етеді. Сондықтан бұл аймақта орманды қорғау жұмыстары жүйелі түрде жүргізіліп келеді.Кеген орман шаруашылығы қызметкерлері жыл сайын өрттің алдын алу мақсатында кешенді шаралар ұйымдастырады. Атап айтқанда:

– орман алқаптарын тұрақты бақылау;

– халық арасында түсіндіру жұмыстарын жүргізу;

– арнайы техника мен құрал-жабдықтарды дайындау;

– өрт сөндіру топтарының кезекшілігін ұйымдастыру.

Сонымен қатар, орманшылар жергілікті тұрғындармен тығыз байланыста жұмыс істейді. Мектептерде, ауылдық округтерде түсіндіру кездесулері өткізіліп, орманды қорғаудың маңызы насихатталады. Бұл – өрттің алдын алудағы ең тиімді тәсілдердің бірі.Орман өрті тек ағаштарды ғана жоймайды. Ол жануарлар дүниесіне үлкен зиян келтіреді, ауаға зиянды газдар таратады, адам денсаулығына кері әсер етеді. Кей жағдайларда өрт елді мекендерге қауіп төндіріп, материалдық шығынға әкелуі мүмкін. Сондықтан әрбір адам қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтауы тиіс:

– Орманда от жақпау немесе жаққан жағдайда толық сөндіру;

– Темекі тұқылын жерге тастамау;

– Қоқысты, әсіресе шыны заттарды қалдырмау;

– Құрғақ шөпті рұқсатсыз жақпау;

– Өрт белгілерін байқаса, дереу тиісті мекемелерге хабарлау.

Орман өрттері – таралу сипатына, жану орнына және қарқындылығына қарай бірнеше түрге бөлінеді. Негізгі түрлері төмендегідей:

1. Төменгі (жерүсті) өрт

Бұл – ең жиі кездесетін орман өрті түрі. Өрт орманның төменгі қабатында, яғни құрғақ шөп, жапырақ, бұта, қураған ағаш қалдықтары арқылы таралады.

Ерекшелігі:

– Жалын биіктігі төмен болады;

– Ағаштардың діңі мен тамырына зиян келтіреді;

– Баяу таралады, бірақ ұзақ уақыт жануы мүмкін.

2. Жоғарғы (тәж) өрт

Бұл өрт ағаштардың ұшар басымен (тәжімен) таралады.

Ерекшелігі:

– Өте қауіпті және жылдам таралады;

– Желдің әсерінен үлкен аумақты қамтиды;

– Орманды толықтай жоюы мүмкін.

3. Жерасты (торфты) өрт

Бұл өрт топырақтың астында, шымтезек (торф) қабатында жүреді.

Ерекшелігі:

– Сырт көзге байқалмай жануы мүмкін;

– Ұзақ уақыт (апталап, айлап) сөнбей жатады;

– Сөндіру өте қиын.

4. Аралас өрт

Бұл – бірнеше өрт түрінің бір уақытта немесе бірінен кейін бірі пайда болуы. Мысалы, төменгі өрттің жоғары өртке айналуы.

Ерекшелігі:

– Өте күрделі және қауіпті;

– Сөндіру үшін көп күш пен техника қажет.

Орманды қорғау – тек орманшылардың ғана емес, бүкіл қоғамның ортақ міндеті. Әрбір азамат табиғатқа жанашырлықпен қарап, жауапкершілік танытса ғана біз орман байлығын сақтай аламыз.

Орман өрттерінің әр түрі табиғатқа үлкен зиян келтіреді. Сондықтан олардың алдын алу, ерте анықтау және дер кезінде сөндіру – орман шаруашылығының маңызды міндеті. Әсіресе Кеген ауданы сияқты табиғаты бай өңірлерде өрт қауіпсіздігін сақтау ерекше маңызды.

Қорытындылай келе, орма

н – болашақ ұрпаққа қалдырар ең асыл мұрамыз. Кеген ауданы аумағындағы ормандарды қорғау – табиғатты сақтаудың жарқын үлгісі. Орманды өрттен сақтау арқылы біз өз өмірімізді, денсаулығымызды және келешегімізді қорғаймыз. Табиғатты аялау – адамзаттың парызы. Сондықтан баршамыз бірігіп: «Орманды өрттен сақтайық!» деп үн қосайық.

Жақашев Дәурен Ерланұлы

Кеген орман шаруашылығы

коммуналдық мемлекеттік мекемесінің

орман қорғау бас инженері 

*Фотолар ЖИ арқылы жасалған